Së pari rruga: avion, makinë apo autobus?
Kosova dhe Shqipëria nuk janë pjesë e BE-së. Rëndësi ka vendi ku hyn për herë të parë në BE:
Cigare pa detyrime doganore, për person nga mosha 17 vjeç:
- Fluturim direkt në Gjermani: 200 copë.
- Makinë ose autobus, hyrja e parë në BE në Kroaci: 40 copë.
- Makinë ose autobus, hyrja e parë në BE në Hungari: 40 copë.
Këto janë sasitë që mund të marrësh pa detyrime doganore. Sasitë mbi kufi duhen deklaruar; dogana sqaron kushtet e hyrjes. 40 copë janë dy paketa me nga 20 cigare, jo dy steka. Nëse kalon nga Serbia në Hungari dhe ke mallra për deklarim, i deklaron në Hungari, në kufirin e parë të BE-së. Nëse kalon nga Mali i Zi në Kroaci, i deklaron në Kroaci. Vazhdimi i rrugës për në Gjermani nuk e rrit sasinë pa detyrime. Nën moshën 17 vjeç nuk ka sasi duhani pa detyrime. Edhe blerjet në duty-free llogariten. Për fluturim me ndërrim avioni, rrugë tjetër ose produkte të tjera duhani, kontrollo rregullin përkatës. Dogana gjermane, Kroacia, Hungaria
Suxhuk, djathë, mjaltë: çfarë të fus në çantë?
- Suxhukun, mishin tjetër, djathin dhe kosin mos i fut në bagazh. Si rregull, nuk lejohet t'i sjellësh nga Kosova ose Shqipëria në BE në bagazhin personal. Rregulli vlen edhe kur janë të përgatitura në shtëpi, të paketuara në vakum ose dhurata. Rregullat e BE-së për ushqimet
- Një kavanoz mjaltë, si rregull, lejohet të kalojë doganën. Për mjaltin dhe disa produkte të tjera me origjinë shtazore kufiri është gjithsej 2 kg për person. Një kavanoz me 500 g është brenda kufirit, nëse nuk merr produkte të tjera të këtij grupi. Komisioni Evropian
- Për bakllavanë, flinë ose byrekun ka rëndësi mënyra e përgatitjes. Vetëm emri nuk tregon nëse lejohet. Një përjashtim për disa produkte të pjekura nuk vlen automatikisht për çdo gatim shtëpie. Pyet doganën përkatëse para nisjes dhe trego përbërësit dhe nëse gatimi kërkon ruajtje në të ftohtë. Nëse nuk e sqaron dot deri në nisje, mos e merr atë gatim me vete. Rregulli i BE-së për bagazhin e udhëtarëve
- Frutat e freskëta, perimet, bimët dhe ushqimin për foshnja kontrolloji veçmas. Mund të nevojiten dokumente ose të zbatohen kushte të veçanta. Rregullat e BE-së për ushqimet
Nëse udhëton me avion, kontrollo edhe bagazhin e dorës: Lejimi në doganë nuk do të thotë se produkti lejohet edhe në bagazhin e dorës. Në Tiranë, lëngjet dhe ushqimet në formë paste duhet të jenë në enë me kapacitet jo më shumë se 100 ml. Prandaj mos planifiko ta marrësh një kavanoz të madh mjalti në bagazhin e dorës; kontrollo rregullat e aeroportit të nisjes dhe të kompanisë ajrore. Aeroporti i Tiranës
Nëse dëshiron t'i njoftosh të afërmit para se të paketojnë ushqimet: „Faleminderit, do ta merrja me dëshirë djathin. Por djathin nuk lejohet ta marr me vete në BE. Më mirë ta hamë bashkë këtu.“ Në gjermanisht: „Danke, ich würde den Käse gern mitnehmen. Über diese Grenze darf ich ihn leider nicht mitbringen. Den essen wir lieber noch zusammen.“
„A mund ta marrësh këtë çantë për ne?“
Hapeni çantën bashkë para nisjes. Kontrolloni çfarë ka brenda, sasitë, përbërësit dhe vlerën. Bëj një listë të shkurtër dhe ruaji faturat në një vend ku i gjen lehtë. Kështu mund të shpjegosh në doganë çfarë po transporton. Rregullat e hyrjes vlejnë edhe për dhuratat. Nëse udhëton me autobus, pyete kompaninë paraprakisht: „Në cilën pikë kufitare hyjmë në BE dhe ku duhet t’i deklaroj mallrat?“ Pranimi i bagazhit nga kompania nuk është miratim doganor.
Blerjet dhe dhuratat: sa mund të marrësh pa detyrime?
Për mallrat e tjera për përdorim privat vlejnë këta kufij vlere për person. Duhani dhe alkooli kanë rregulla të veçanta sasie; kufiri i vlerës nuk e bën të lejueshëm një produkt të ndaluar.
Kufijtë e vlerës për person:
- Fluturim direkt në Gjermani: 430 € nga mosha 15 vjeç; 175 € nën moshën 15 vjeç.
- Makinë/autobus në Kroaci ose Hungari: 300 € nga mosha 15 vjeç; 150 € nën moshën 15 vjeç.
Edhe dhuratat llogariten. Vlera e një dhurate të vetme të shtrenjtë nuk mund të ndahet mes disa personave. Shembull: fluturon direkt në Gjermani dhe merr një orë të sapoblerë me vlerë 480 €. Duhet ta deklarosh; detyrimet llogariten mbi të gjithë vlerën, jo vetëm mbi 50 € që tejkalojnë kufirin. Nëse mungon fatura, dogana mund ta vlerësojë vetë mallin. Dogana gjermane, Deklarimi dhe detyrimet, Kroacia, Hungaria: kufijtë e vlerës
Po një shishe raki?
Nëse nga pijet alkoolike merr vetëm raki me më shumë se 22 % alkool, mund të marrësh pa detyrime 1 litër për person nga mosha 17 vjeç – si me fluturim direkt në Gjermani, ashtu edhe me makinë ose autobus përmes Kroacisë apo Hungarisë. Për rakinë e bërë në shtëpi, sqaro fillimisht sasinë dhe përqindjen e alkoolit. Për pije të tjera dhe kombinime vlejnë kufij të veçantë; transportin me avion duhet ta kontrollosh veçmas me kompaninë ajrore. Rregullat e BE-së për alkoolin
Paratë e gatshme: edhe saktësisht 10.000 € duhen deklaruar
Nëse sjell 10.000 € ose më shumë në para dhe mjete të tjera monetare që përfshihen në rregull, duhet të bësh deklarimin në hyrje të BE-së. Llogariten edhe monedhat e huaja dhe disa forma të tjera vlere. Në kthim përmes Kroacisë, deklarimin për hyrjen në BE e bën atje. Në vazhdim të udhëtimit mund të ketë edhe rregulla kombëtare shtesë. Rregullat e BE-së për paratë e gatshme
Para se të nisesh
- Përcakto kufirin ku hyn për herë të parë në BE dhe kontrollo sasitë për atë rrugë.
- Shikojini bashkë çantat që të japin për të tjerët; sqaro ushqimet dhe shëno sasitë e duhanit e vlerat e mallrave për secilin udhëtar.
- E tejkalon kufirin pa detyrime apo ke ende paqartësi? Sqaroji me doganën përkatëse para hyrjes dhe deklaro atje mallrat që duhen deklaruar. Në aeroportin gjerman përdor daljen e kuqe kur ke mallra për deklarim. Deklarimi në aeroport Pagesa e detyrimeve nuk e bën të lejueshëm një ushqim të ndaluar. Dogana gjermane, Rregullat e BE-së për ushqimet
Për barnat dhe cigaret elektronike vlejnë rregulla shtesë. Kontrolloji te dogana përkatëse para se t'i paketosh. Nëse destinacioni yt është Zvicra, zbatohen rregullat zvicerane të importit.